1959 Schutterij Sint Mauritius brengt een serenade aan het bruidspaar Harrie en Annie Somers-Lemmens
Schin op Geul en Oud-Valkenburg zijn dorpen met een rijke religieuze, culturele en historische traditie. Voorbeeld hiervan zijn: het Koningsvogelschieten van onze schutterij; de grote bronk (processie) die jaarlijks in juni door Oud-Valkenburg en Schin op Geul trekt; de jaarlijkse Sjaesbergergank bij de Kluis op de Schaelsberg die tot Immaterieel Cultureel Erfgoed Nederland is uitgeroepen;
onze festiviteiten rond de vastelaovend zoals het proclameren van de nieuwe Prins, Auw Wieverbal en de bonte stoet die door het dorp trekt; de oranjeoptocht, waarbij de jeugd met versierde fietsen samen met fanfare en schutterij door het dorp trekt; het traditioneel reveille door onze schutterij op de vroege ochtend van kermiszondag voordat de processie door ons dorp trekt.
Dit is geen opsomming van onze dorpstradities maar slechts een greep uit onze grote culturele-schatkist.
Er zijn echter ook wat minder in het oog springende dorpstradities, maar die wel een heel belangrijke verbindende rol spelen in het Sjinse en Oud-Valkenburgse dorpsleven. Eén hiervan is de traditie die we op de foto van deze maand zien, namelijk het brengen van een serenade of muzikale hulde ter gelegenheid van een feestelijke gebeurtenis, in dit geval de bruiloft van Harrie en Annie Somers in de
Grachtstraat. Waar komt deze traditie van het brengen van een muzikale hulde, een aubade of serenade, vandaan?
In de Lage Landen, ergens tussen de 16e en 17e eeuw, ontstond een bijzonder gebruik dat zowel feestelijk als hoffelijk was: de aubade. Waar een serenade traditioneel ’s avonds werd gebracht, was een aubade juist een muzikale groet in de vroege ochtend. En zoals dat gaat met tradities, kreeg het al snel een eigen karakter, vol symboliek en sociale betekenis. Het begon als een hoffelijke gewoonte. Aan Europese hoven was muziek een manier om eer te bewijzen. Bij bijzondere gelegenheden — een verjaardag, een huwelijk, een benoeming — trokken muzikanten vroeg in de ochtend naar het huis van de geëerde persoon. Ze speelden een vrolijk stuk om de dag feestelijk te openen. Het was een soort muzikaal “goedemorgen, vandaag ben jij belangrijk”. Deze hof traditie waaide langzaam over naar steden en dorpen. Burgers namen het over, gilden gebruikten het om hun leden te eren, en muziekkorpsen maakten er een vast onderdeel van
hun repertoire van. Zo groeide de aubade en serenade uit tot muziek als gemeenschaps- en dorpstaal en werd in veel Nederlandse dorpen een geliefd ritueel. Niet alleen voor notabelen, maar voor iedereen die iets te vieren had. De aubade was een manier om iemand letterlijk “wakker te spelen” in de beste zin van het woord. De muziek markeerde de start van een bijzondere dag. Maar zowel de aubade als serenade gaven een gemeenschapsgevoel; iedereen die het hoorde wist dat er iets te vieren viel in het dorp. In de loop van de tijd
vervaagde het onderscheid tussen aubade en serenade.
In onze dorpen is vooral de serenade een belangrijk onderdeel van onze dorpstraditie. Bij diverse gebeurtenissen zoals: bruiloft of huwelijksjubilea, een koninklijke onderscheiding, verenigingsjubilea of een dorpsgenoot die iets bijzonders heeft gedaan of betekend voor de gemeenschap, enz. De fanfare, schutterij of zanggezelschap verzamelen zich op de avond bij de woning of feestlocatie. De eerste klanken galmen door de stille straten, buren en omwonenden komen naar buiten en de feestelingen krijgen een warm, muzikaal eerbetoon met een mooie verenigingsspeech. Hierna wordt de vereniging gevraagd om samen met de feestvierders het glas te heffen en na een kort verblijf verlaat de vereniging meestal het feestgedruis. Wie eenmaal een aubade of serenade heeft gekregen, draagt dat de rest van zijn leven met trots mee. Gelukkig leeft de serenade als traditie nog steeds voort. Hopelijk is het één van die dorpsrituelen die de tijd trotseren en mensen blijft verbinden. Een gebaar en manier om te zeggen: “Proficiat en dank je wel, je hoort bij ons.” En hoewel de tijden veranderd zijn — smartphones filmen alles, en de koffie wordt sneller gezet dan vroeger — blijft de essentie hetzelfde: muziek als eerbetoon, gebracht door de gemeenschap.
Op de foto:
1, Zef Thoma 11. Zef Smeets 21. Piet Jennekens
2. Pierre Bemelmans 12. Herman v. Liere 22. Zef Swillens sr
3. Sjo Knubben 13. Harrie Defauwes 23. Bér Schmets
4. Guus Jennekens 14. ?? 24. Piet Ackermans
5. Sjir Jennekens 15. Leo Bock 25. Frans Ackermans
6. Jacques Jennekens 16. Zef Lassauw 26. Sjeng Savelberg
7. Jo Jennekens 17. René Weerts 27. ??
8. Giel Bock 18. Wiel Thoma 28. ??
9. ?? 19. Sjeuf Kikken
10. Martin Weerts 20. Albert Smeets
Twijfelt u aan de juiste naam bij een persoon op de foto of herkent u iemand op de foto waarvan wij de naam nog niet hebben ingevuld? Laat het ons weten via vzt@heemkundesjin.nl of neem contact op met de heemkundevereniging (06 1890 2051).
