1934 Leerlingen op de speelplaats van de oude Sint Antoniusschool aan de Hoogbeek tijdens het ochtend-speelkwartier.
Enkele weken geleden kwam ik tijdens een vergadering in ’t Geboew in gesprek met Jeff Hodiamont. Jeff was zelf leerling van de Sint Antonius School en werd later onderwijzer aan diezelfde school. Toen ik hem vroeg of hij misschien een verhaaltje bij de foto zou willen schrijven zei hij spontaan: dat wil ik wel proberen.
Hierbij zijn verhaal als leerling (eind jaren vijftig en begin jaren zestig van de vorige eeuw) en als onderwijzer van 1976 tot 2000.
Op de foto van deze maand staat het tweede schoolgebouw van ons dorp. Dit gebouw is uiteindelijk gesloopt en op die plek staat nu een appartementencomplex voor senioren. Alleen het beeld van St. Antonius (links van het gebouw) is gebleven en herinnert ons aan de vroegere school. De overige 2 schoolgebouwen staan er nog. In het oudste schoolgebouw bevindt zich nu brasserie “Bie Jeanneke” en in het nieuwste gebouw heeft zich Fysio Heuvelland gevestigd.
Nog steeds hoor je dat mensen de school in het eigen dorp missen. Er zijn voldoende kinderen om een school open te houden, maar helaas de school blijft (vooralsnog) gesloten. Blijft niets anders over dan terug te gaan in de tijd.
Ergens op deze foto uit 1934, beter gezegd op de speelplaats, zal er een oom of tante van mij staan. Nieuwsgierig kijkend naar de fotograaf, die heel wat meer cameramateriaal bij zich had dan het huidige mobieltje. Ook in mijn tijd mocht je de klas uit om iets bijzonders of iets nieuws te zien. Onder de bogen, waar ik alleen maar meisjes zie staan, was de ingang van het schoolgebouw. Rechts hiervan waren de jongenstoiletten en links de meisjestoiletten. Verder waren er zes klaslokalen, een kolenhok, een klein kantoortje. Tussen het schoolgebouw en Hotel Salden was een patio. Op deze patio werden door enkele onderwijzers gymnastiekoefeningen gegeven. Het is me altijd bijgebleven dat meester Laeven hierin een goed voorbeeld gaf. Op het kleine kantoortje trof je af en toe het hoofd der school aan, meester Geuskens. Geen idee wat er zoal in dat kantoortje gebeurde. Je hoorde nooit iets over vergaderingen en/of rapportbesprekingen. Op het kantoortje was wel regelmatig dorpsagent Dohmen aanwezig om jongens te ondervragen over
kattenkwaad dat weer hier of daar was uitgehaald. Het kantoortje werd ook gebruikt door de schoolarts, de plaat met cijfers en getallen voor de ogentest werd in de gang op de deur geplakt.
Kattenkwaad werd er ook op school uitgehaald. Onschuldig, maar het werd afhankelijk van de onderwijzer of onderwijzeres, heel serieus genomen. Als straf moest je vaker de gang op. Een fikse straf was een tijdelijk verblijf in het kolenhok. Sommigen bezaten echter geen zitvlees en stonden geregeld op de gang. Tijdens de gangstraf was het speuren op de zolder een groot avontuur. Je kon natuurlijk betrapt worden door de meester of juf, maar de onbekende materialen en het avontuur was een grotere magneet. En St. Antonius waakte over de zolder, terwijl hij veel bezoek ontving van duiven.
Kattenkwaad werd ook uitgehaald met de viool van meester Geuskens. Voordat meester Geuskens viool begon te spelen diende deze eerst door meester Vanmeulenbrouck gestemd te worden, want in zijn klas stond een harmonium. Hij stuurde dan een jongen met de viool naar meester Vanmeulenbrouck op de eerste verdieping, om de viool te stemmen. Dat stemmen van de viool gebeurde zo vaak, dat de jongens die deze taak in eerste instantie zeer serieus namen, later de viool in het trappenhuis ontstemden. Jullie kunnen je wel voorstellen hoe meester Geuskens dan zijn ontevredenheid uitte over de kwaliteiten van zijn collega.
Meester Vanmeulenbrouck gaf in meerdere klassen de muzieklessen. Naderhand, toen ik zelf meester aan mijn eigen lagere school was, gaf meester Schijns muziekles in mijn klas.
Bij mijn aantreden als onderwijzer had er een heuse verbouwing plaats gevonden. De bogen waren weg. Daar was nu een docentenkamer en een ruimere directiekamer. Daarboven was een zevende lokaal gebouwd. Dit grote lokaal was bedoeld voor de eerste klas, in de basisschoolperiode was dat groep 3. Het was fijn om een groot lokaal te hebben, zodat je ook leerhoeken kon inrichten. Achter het gebouw werd een aula/gemeenschapsruimte gebouwd, waar menige musical opgevoerd werd. Tevens bevond zich daar het documentatiecentrum. De patio tussen de school en Hotel Salden bleef behouden. Hier werd soms sport en spel gespeeld en vaak tussen de middag door de enkele onderwijzers gebadmintond. Het waren immers lange pauzes tussen de lessen ’s morgens en ’s middags.
De oude klaslokalen van de school hadden natuurlijk ook hun charme. Als kind kon je niet naar buiten kijken. Het hoofd van de onderwijzer kwam er in de lokalen op de begane grond net bovenuit. De ramen op de bovenverdieping waren iets lager.
Onderwijs genoten en onderwijs gegeven. Bij deze foto komen veel herinneringen boven. Nooit gedacht dat ik ooit als onderwijzer zou terugkeren naar het gebouw, waar ik zelf zes jaren lang de lagere schooltijd uitdiende. Van de ene kant blij dat we de oude school konden verruilen voor een nieuwbouw naast het Gemeenschapshuis en we niet meer voor gymlessen naar de sportzaal in ’t Geboew hoefden te lopen, maar van de andere kant verlieten we een “echt” schoolgebouw met hoge klaslokalen, een pracht van een zolder (heel veel
opslagplaats), maar niet meer bij de tijd van modern onderwijs passend. Als onderwijs team streefden we naar een schoolgebouw dat paste bij dat vernieuwde onderwijs en dat hebben we dan ook aan de Mauritiussingel gekregen, maar mijn nostalgie naar dat oude schoolgebouw blijft.
Bedankt Jeff voor je leuke verhaal en herinneringen aan je tijd als leerling en onderwijzer aan de Sint Antoniusschool in ons dorp.
Heeft u ook leuke herinneringen, anekdotes of andere wetenswaardigheden over uw schooltijd op de Sint Antoniusschool in ons dorp? Schrijf ze op en mail ze naar vzt@heemkundesjin.nl
