1939 Wiel Pasmans met gemobiliseerde Nederlandse militairen bij het Tolhuis in de Tolhuisstraat
Tijdens de oorlog hielden enkele dorpsgenoten een dagboek bij. Zoals al eerder aangegeven was één van deze oorlogsdagboek -schrijvers onze dorpsgenoot Willem Weerts. Weerts heeft in feite geen dagboek, maar veeleer een oorlogsjaarboek geschreven. In zijn aantekeningen wordt een beeld geschetst van het wel en wee tijdens de verschillende jaren van de bezetting. Hij geeft een beschrijving van zaken in Schin op Geul, maar probeert ook een beeld te geven van de toen bekende wereldpolitiek. Verder geeft hij erg veel details over de bombardementen in onze streek.
Over het derde oorlogsjaar, 1943, schrijft hij:
Angstige nachten hebben wij ook gehad, o.a. op 5 juli. Toen vielen twee bommen bij de Sint Jansbos en honderden bommen in het veld. Gelukkig! In de nacht van 31 juli viel een brandend vliegtuig neer bij Berg en Terblijt. Drie verkoolde lijken. Vier bommen vielen in Schin op Geul in de weide op de Hoogbeek, gelukkig zonder ongelukken en weinig schade aan de huizen. Op Dortmund worden in één uur tijds 2.000 bommen geworpen. De verschrikkelijkste nacht hebben wij meegemaakt op 5 en 6 oktober. De lucht was een vuurzee. Er waren luchtgevechten en er werden aanvallen gedaan op de Maurits, Geleen, Beek, Heerlen, Maastricht, Vaals, enz. Overal bommen en
brandbommen, honderden doden en gewonden, vele huizen vernield en verbrand. In Brunssum viel een brandend vliegtuig neer en vielen er zeven doden. In Aalbeek werden drie huizen en de boerderij van J. Raven verwoest. Daarbij vielen twee doden en twee gewonden. De naaste bom viel bij Valkenburg nabij de Heihof. Daarbij vielen overal doden en gewonden. Ook bij Maastricht vloog een brandend vliegtuig over en stortte neer. De familie van Liere vluchtte bij ons de keuken in en gelukkig bleven wij allen hier gespaard. Op 14 februari grote aanvallen op Duitsland; honderden bommenwerpers kwamen hier over. Eén kwam brandend hier over en viel nabij Gulpen te pletter. In Heerlen viel een bom, drie doden en veel schade. Op 6 april viel er een bom te Haasdal en vernielde de boerderij van de heer
Kuipers en op andere plaatsen vielen weer brandbommen. Wij bouwden samen met de mensen uit de buurt een schuilkelder. Allen hielpen goed mee en begin juni was hij klaar. Vele jonge mannen moesten zich melden, zo ook vroegere soldaten, die meestal onderdoken. Weer hopen wij dat het vierde oorlogsjaar ons toch de lange verwachte vrede mogen brengen.
Het vierde oorlogsjaar breekt aan en uit de aantekeningen van de heer Weerts over 1944 blijkt:
Dit jaar wordt het al niet beter. Iedere dag en nacht
hevige bombardementen op Duitsland en dan maar gauw naar de schuilkelder. Voor de eerste keer zijn brandbommen nabij Schin op Geul
neergekomen. De 17e mei kwam burgemeester Hens van Valkenburg de schuilkelder inspecteren. Helaas was het de laatste dag dat hij burgemeester was. De NSB-er Smalbach volgde hem op. Vreselijke nachten maken wij mee: in juni 7 maal in de schuilkelder, doch het ergste was de nacht van 28 op 29 juni, aanval op Keulen. Toen kwam een brandend vliegtuig over ons heen en viel neer achter Kasteel Schaloen in de weide. Een hevige brand en geknetter der patronen; overal kwamen brokstukken neer.
Geraadpleegde bronnen: Oorlogsherinneringen 1939-1945 – Heemkundevereniging Schin op Geul.
Zijn er (oud)inwoners die nog informatie, foto’s of andere documentatie over de mobilisatie, oorlog of bevrijding hebben? Neem dan contact op met de Heemkundevereniging (vzt@heemkundesjin.nl of met John van Weersch 06-1890 2051).
