28 februari 1940: gemobiliseerde Nederlandse troepen bij het gemeentehuis aan de Hoogbeek van Schin op Geul tijdens het bezoek
van Koningin Wilhelmina
Het waren de oplopende spanningen die de Nederlandse regering op 28 augustus 1939 deed besluiten tot het afkondigen van de algemene mobilisatie van de krijgsmacht. Alle dienstplichtigen van de lichtingen 1924 tot en met 1939 moesten zich direct melden voor
actieve dienst, waardoor het leger op de voet van oorlog werd gebracht. Hoewel het hele leger gemobiliseerd was, kan men zich afvragen of het ook klaar was voor de oorlog.
De mobilisatie had ook gevolgen voor de inwoners van Schin op Geul. Een aantal mannen werd opgeroepen om het vaderland te verdedigen. De verdedigingslinies werden in orde gebracht en waar noodzakelijk bruggen ondermijnd. Van tegenstand kon in Limburg, als de oorlog zou uitbreken, niet echt sprake zijn. In het hele gebied ten zuiden van Maasbracht waren slechts vijf bataljons beschikbaar. Aangezien de Nederlandse neutraliteitspolitiek verplichtte ook de Belgische grenzen te bewaken, kon hiervan bij een aanval uit het oosten lang niet alles worden ingezet. De troepen stonden ook niet direct aan de grens maar langs de lijn Vijlen, Nyswiller, Bocholtz, Simpelveld, Kerkrade-West, Vink en Eijgelshoven. Deze lijn werd bewaakt door het eerste echelon van het 111e bataljon, dat alleen maar tot doel had de Duitse opmars te melden en zoveel mogelijk te vertragen door het opwerpen van versperringen en het vernietigen van bruggen. Alleen bij de Locht lag een kleine betonkazemat.
Het tweede echelon was gelegerd langs de lijn die liep van Cotessen (waar de Geul Limburg binnenstroomt), over Gulpen, Schin op Geul, Voerendaal en verder langs de Geleenbeek.
In Schin op Geul waren een aantal gemobiliseerde soldaten ingekwartierd. Oud dorpsgenoot en zelf gemobiliseerd soldaat Vincent Laval vertelt hier het volgende over: In de Hanewei bij het café van Frans Coumans was een keet neergezet van twintig meter lang en tien meter breed. Ook waren soldaten ingekwartierd in een paar café’s. Bij café de Duif (A ge Pannes) werd zelfs de grote kegelbaan gebruikt als slaapplaats.
De spanning in ons dorp werd steeds voelbaarder, temeer omdat ook jongens uit ons dorp gemobiliseerd werden, zoals: Sjeuf Halmans, Joep Senden, Piet Lucassen, Zef Swillens, Cor Claessens, Zef Boon en ikzelf. Er werden ook soldaten ondergebracht bij particulieren.
Soldaat Philippens uit Mechelen kon zich ook nog veel van deze mobilisatietijd herinneren. Zo ook het bezoek van Koningin Wilhelmina aan Schin op Geul op 28 februari 1940. In het boek ”Oorlogsherinneringen” geeft hij een uitgebreid verslag van de mobilisatie, maar over het bezoek van de koningin vertelt hij enkel dat ze een heel grote en zware pelsmantel droeg.
Ook in de andere persoonlijke verhalen van dorpsgenoten, die de mobilisatietijd hebben meegemaakt en die vastgelegd zijn in het boek “Oorlogsherinneringen”, wordt weinig tot niets verteld over dit bezoek. Wel zijn er gelukkig een aantal foto’s van deze inspectie aan de gemobiliseerde troepen in Schin op Geul bewaard gebleven.
Geraadpleegde bronnen:
De oorlog in kleur – Jacquo Silvertant
Oorlogsherinneringen 1939-1945 Heemkundevereniging
Zijn er nog (oud)inwoners die iets kunnen vertellen over het bezoek van koningin Wilhelmina? Neem dan contact op met de Heemkundevereniging (vzt@heemkundesjin.nl of met John van Weersch 06- 1890 2051.
